Önceki dönem milletvekillerinden, Parlamenter Gazeteci ve Yazarlar Birliği Başkanı İbrahim Aydemir, Avrupa Birliği’nin Hindistan’la açıkladığı kapsamlı ticaret anlaşmasının yalnızca ekonomik değil, küresel güç dengelerini ilgilendiren stratejik bir hamle olduğunu belirtti.
Aydemir, Grönland krizi sürecinde Avrupa’nın ABD’ye karşı ilk kez somut bir direnç gösterebildiğini hatırlatarak, bu yeni adımın aynı çizginin devamı niteliği taşıdığını ifade etti. Avrupa’nın Washington’la doğrudan çatışmayı göze almadığını, ancak elindeki sınırlı araçlar içinde en etkili kartı kullandığını dile getirdi.
Avrupa’nın bu süreçte hem ABD’ye hem de Çin’e karşı bağımlılık riskini yönetmeye çalıştığını vurgulayan Aydemir, Hindistan’ın tercih edilmesinin tesadüf olmadığını söyledi. Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemde, Yeni Delhi’nin hem üretim kapasitesi hem de jeopolitik konumu nedeniyle cazip bir ortak hâline geldiğini kaydetti.
ZAMANLAMA TESADÜF DEĞİL
Aydemir, anlaşmanın zamanlamasının özellikle dikkat çekici olduğunu belirterek, ABD Başkanı Donald Trump döneminde hız kazanan gümrük vergileri ve ticaret baskılarının Avrupa’yı alternatif arayışlara ittiğini ifade etti. Hindistan’ın ABD ile ilişkilerinin son dönemde yıprandığını, buna karşılık Rusya ile savunma ve enerji alanlarında derinleşen bağlarının Avrupa açısından yeni bir pencere açtığını aktardı.
Bu denklemde Hindistan’ın Çin’le yaşadığı sınır gerilimlerini daha yönetilebilir bir seviyeye çekmesinin de Avrupa’nın kararında etkili olduğunu belirten Aydemir, küresel rekabetin artık tek eksenli değil, çok katmanlı ilerlediğini vurguladı.
ORTADOĞU VE ASYA DENGESİ
Aydemir, Avrupa’nın Hindistan hamlesinin yalnızca Asya’yı değil, Ortadoğu ve Batı Asya hattını da doğrudan etkilediğini dile getirdi. Pakistan-Türkiye-Suudi Arabistan ile Hindistan-BAE-İsrail eksenleri arasındaki rekabetin bu süreçte daha görünür hâle geldiğini belirtti.
Hindistan’ın Türkiye’ye bakışının son yıllarda belirgin biçimde olumsuzlaştığını, Pakistan’la yaşanan gerilimlerde Ankara’nın tutumunun Yeni Delhi’de not edildiğini ifade eden Aydemir, bu durumun bölgesel projelerde yeni ayrışmalara yol açabileceğini söyledi.
AVRUPA ÇIKIŞ ARIYOR
Aydemir, Avrupa’nın Rusya ve ABD arasında sıkıştığı bir dönemde bu anlaşmayla kendisine manevra alanı açmaya çalıştığını belirterek, Hindistan’la imzalanan anlaşmanın “tüm anlaşmaların anası” olarak sunulmasının arkasında bu stratejik sıkışmışlığın yattığını kaydetti.
Anlaşmanın önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın Hindistan’a ihracatını ciddi biçimde artıracağını, buna karşılık Hindistan’ın gümrük vergilerinde önemli indirimlere gideceğini aktaran Aydemir, bu tablonun ekonomik olduğu kadar politik sonuçlar da doğuracağını söyledi.